Κυνόδοντας: μια ωραία ταινία… που δεν μου άρεσε

Το τελευταίο διάστημα έχω μια δυσκολία να γράψω…

Αισθάνομαι, όσο ποτέ, πως δε μπορώ να είμαι εποικοδομητικός… να σκεφτώ θετικά… να χαμογελάσω, έστω, λίγο βρε παιδάκι μου.

Κι έτσι αντί να γκρινιάζω, προτιμώ να σιωπώ.

Όμως ο «Κυνόδοντας» – αλλά και η συζήτηση που άνοιξε μετά την Οσκαρική του υποψηφιότητα – μου έδωσε μιας πρώτης τάξης αφορμή να περιγράψω το προβληματισμό μου. Δεν είναι ούτε «διανοουμενίστικη παπάρα» όπως διατρανώνουν οι κάθε μοδάτοι Κωστοπουλικοί  «κριτικοί», αλλά δεν είναι ούτε κανένα αριστούργημα, όπως λανσάρουν οι καλλιτεχνίζοντες χειροκροτητές.

Η ταινία είναι τόσο «λίγη» όσο και η κορυφαία διανόηση της Ελλάδας, είναι τόσο «αδύναμη» όσο και η πιο έντιμη αριστερή προσπάθεια της Ελλάδας του 21ου αιώνα.

ΤΙ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕ

Ο «Κυνόδοντας» δεν απευθύνεται σε «μαζικό» κοινό. Αυτό, βέβαια, δεν είναι πιστοποιητικό ποιότητας. Μια ταινία μπορεί να είναι μαζική και αριστουργηματική, όπως και «έντεχνη» αλλά για τα μπάζα.

Όμως ο Λάνθιμος είναι απόλυτα συνεπής με το εγχείρημα του.

Άψογη κινηματογράφηση, εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ερμηνείες από τους ηθοποιούς και μεστή θεματολογία. Δεν υπάρχουν σεναριακά κενά, ο ρυθμός κρατιέται σε όλη τη διάρκεια, ενώ τα ευρήματα του (πχ η ανατροπή του λεξιλογίου, ο μπρουτάλ αυτοτραυματισμός  κλπ) ενδυναμώνουν το αποτέλεσμα.

Μετά από μιάμιση, περίπου, ώρα έχουμε μια αδυσώπητη κριτική στην εφησυχασμένη ελληνική οικογένεια. Τα Όσκαρ, μάλιστα, «έσπρωξαν» τον Κυνόδοντα και στο κοινό του «Safe Sex» προκαλώντας ένα μίνι πολιτιστικό σοκ, που θα ξεπεραστεί μόνο μετά από 20 ώρες τηλεθέασης πρωινάδικων εκπομπών.

Παρ` όλο, όμως, που όλοι κάνανε αυτό που μπορούσαν (και ακόμα παραπάνω)…

…παρ` όλο που το αποτέλεσμα ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό..

…γιατί δε μου άρεσε η ταινία;

ΤΙ ΔΕ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕ

Ο «Κυνόδοντας» μοιάζει να έχει γυριστεί 45 χρόνια πριν…

Βλέποντας τη ταινία πέρναγαν από το νου μου ο Μπονουέλ και ο Σαμπρόλ του `68. Η θεματολογία, τα χρώματα, ο ρυθμός, οι διάλογοι, το περιβάλλον, η υποκριτική τεχνική…

Όλα έμοιαζαν με μια διασκευή της «Κρυφής Γοητείας της Μπουρζουαζίας».

Προφανώς δεν υπάρχουν «καινούρια» θέματα.. όλα περιστρέφονται γύρω από το Θάνατο, τον Έρωτα και τη Μοναξιά.

Ούτε είναι κακό να εμπνέεσαι από κορυφαίους δημιουργούς.

Όμως, όπως κι ένας επιστήμονας δεν μπορεί να καταθέτει στον 21ο αιώνα μια διατριβή που να αποδεικνύει το νόμο της βαρύτητας ή να «ανακαλύπτει» το τηλέφωνο και την πυρίτιδα, έτσι και στην Τέχνη πρέπει να καταθέτεις μια μικρή, ιδιαίτερη πινελιά σου.

Ο «Κυνόδοντας» ούτε «εκλαΐκευσε» τη γαλλική νουβέλ βαγκ, αλλά ούτε την «επικαιροποίησε» στο σύγχρονο ελλαδικό κόσμο.

Δυστυχώς, η ταινία ήταν ένα άρτιο ετεροχρονισμένο copy-paste, αλλά πάντα copy-paste.

Το 2011, δεν είναι 1970…

Αυτό που με απογοήτευσε περισσότερο, πάντως, δεν ήταν η αντιγραφή.

Αν υπήρχε ένας έλληνας κινηματογραφιστής που να αντέγραφε πιστά το Φον Τρίαρ, τον Αρανόφσκι, τον Ταραντίνο, το Λυντς ή το Γούντι Άλλεν (σ. Gatoulea ή όποιον άλλο θεωρείτε μεγάλο κινηματογραφιστή), θα είχαμε μια εντελώς άλλη συζήτηση.

Ο γαλλικός κινηματογράφος, τότε, κριτίκαρε τον κοιμισμένο μικροαστό που αναπαυόταν στον καταναλωτικό του ύπνο. Η μεσαία τάξη μπορούσε να κατασκευάζει γυάλινους πύργους που προστάτευαν την ευημερία τους. Το μέλλον φαινόταν όμορφο και μόνο η εισβολή των «άπλυτων» και «απολίτιστων» εργατικών μαζών μπορούσε να χαλάσει τη νιρβάνα τους.

Ισχύει, όμως, σήμερα αυτή η εικόνα;

Μπορεί ο μικρός ή μεσαίος αστός σήμερα να δημιουργεί τις μικρές οάσεις του και να ζει ήρεμος στον δικό του προσωπικό κόσμο;

Δυστυχώς, ο Λάνθιμος μας παρουσιάζει μια ανύπαρκτη κοινωνία… Μια παράλογη, μεν, αλλά ταχτοποιημένη και εφησυχασμένη κοινωνία. Η διατάραξη της μικροαστικής αυταπάτης θα έλθει από μια αντανακλαστική κίνηση του υποταγμένου εργαζόμενου. Χωρίς αυτή, τίποτα δε θα διατάρασσε την ηρεμία και ασφάλεια του Οίκου.

Η κοινωνία της κρίσης του 21ου αιώνα δεν παρέχει καμία ασφάλεια.. ούτε πλασματική ούτε εικονική.

Οι τάξεις εξαθλιώνονται και εκπορνεύονται…

Η αβεβαιότητα είναι βασικό στοιχείο της καθημερινότητας και η «ανθρωποφαγία» έχει αρχίσει… Πρώτα «οι μετανάστες», «οι δημόσιοι υπάλληλοι», «οι τεμπέληδες»….

Όλοι είναι εχθροί όλων…

Οι κοινωνίες υποδομούνται και αυτό «χτυπάει» και στη τέχνη…

Στην Αυστραλία εμφανίζονται για πρώτη φορά πολεμικές ταινίες ενάντια σε σενάρια εισβολής από Ασιάτες[1]

Στη Γαλλία αναβιώνει ο τρόμος του Γαλλο-Αλγερινού πολέμου με ξωτικά που κυνηγούν γάλλους στρατιώτες στην αραβική έρημο[2]

Οι σκανδιναβικές χώρες έχουν πήξει από ταινίες τρόμου που διαταράσσουν τον «παράδεισο» που έχτισαν τα τελευταία 50 χρόνια

…για να μην πιάσω τον Αμερικάνικο…

…και στην Ελλάδα…

…ο ελληνικός κινηματογράφος ανακάλυψε τον μικροαστισμό.

Άραγε, αν ο «Κυνόδοντας» ήταν μια δανέζικη ή φιλανδική παραγωγή, θα γράφαμε κάτι παραπάνω από «μια καλή προσπάθεια»;

ΜΙΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Ένας ακόμα μεγαλύτερος τρόμος γεννήθηκε μέσα μου…

Κι αν ο Λάνθιμος έχει «δίκιο»;

Μήπως δεν έχει, μόνο, η διανόηση λάθος εικόνα;

Μήπως «ζούμε» σε μια διαφορετική κοινωνία απ` ότι ο υπόλοιπος πλανήτης;

Μήπως οι άνεργοι δεν ανησυχούν για τις αυριανές δουλειές;

Μήπως οι μικροαστοί λένε «έχει ο θεός» και συνεχίζουν να τρώνε πίτσα στην κοσμάρα τους;

Μήπως όλοι εδώ στην Ελλάδα θεωρούν πως υπάρχει ένας μιντιακός εφιάλτης και θα ξυπνήσουν αύριο ευτυχισμένοι στο καλοκαιρινό εξοχικό τους να κάνουν τα μπάνια τους;

Μήπως δεν υπάρχει κρίση και

«όλα είναι εν τάξη»;


[1] Tomorrow, when the war began. Περιγράφει την ιστορία έξι έφηβων μου που πηγαίνουν κάμπινγκ για μερικές μέρες και όταν επιστρέφουν μαθαίνουν ότι ξένος στρατός έχει εισβάλει στη χώρα τους και πόλη τους έχει μετατραπεί σε ένα στρατόπεδο αιχμαλώτων.

[2] Djinns. Μια διμοιρία Γάλλων στρατιωτών σε μια αποστολή διάσωσης στη Βόρεια Αφρική, έρχεται αντιμέτωπη με σατανικά πλάσματα.

Advertisements

2 Σχόλια on “Κυνόδοντας: μια ωραία ταινία… που δεν μου άρεσε”

  1. Ο/Η jianpaps λέει:

    «Δυστυχώς, η ταινία ήταν ένα άρτιο ετεροχρονισμένο copy-paste, αλλά πάντα copy-paste.»

    Αυτό ακριβώς.Ειδικά γι’ αυτούς που βλέπουν «indie» ταινίες (και έχουν συνηθίσει το στυλ αυτό) είναι «πολύ λίγη» η προσπάθεια.

  2. Ο/Η kupepe λέει:

    Κατά την άποψη μου το να μιλάμε για την αισθητική της δεκαετίας που ανήκει η ταινία είναι λίγο λάθος. Θα μπορούσε κάποιος να πεί οτι έχει την αισθητική της δεκαετίας που ξέρουν ώς πραγματική οι γονείς. Από την στιγμή που έχουν επιλέξει την απομόνωση δεν είναι ότι θα φέρουν το iPad 2 ή τους ενδιαφέρει κιόλας αν υπάρχει. Όσον αφορά την υποκριτική των ηθοποιών νομίζω ότι είναι πολύ πετυχημενα επιλεγμένη και όχι ένα απλό copy paste. Να βλέπεις παιδιά που μιλάνε λές και τους έχουν κάνει λοβοτομή και η συμπεριφορά των γονιών σου βγάζει μια αρρώστια. Και είναι πολύ δύσκολο να σου βγάλει κάτι τέτοιο μια ταινία και να σου κρατάει το ενδιαφέρον ταυτόχρονα. Άλλα και πάλι δεν θα πρέπει να είναι αυτό το θέμα της συζήτησης για να κρίνουμε άν η ταινία είναι καλή. Για μένα πάλι το θέμα της ταινίας αναλώθηκε στις συζητήσεις των παρεών με τον κλασσικό ελληνικό τρόπο που αντιμετωπίζει ο Έλληνας τα θέματα. Τα άκρα και την ημιμάθεια.

    Ημιμάθεια γιατί επειδή έχει εκπαιδευτεί στο στύλ » Safe SEx» δεν μπορεί να δεί κάτι τέτοιο με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καταλάβει ότι σε μια τέτοια ταινία το θέμα της συζήτησης δεν είναι η ταινία αλλά το θέμα της σε επίπεδο κοινωνίας, όχι οικογένειας. Όμως σαν τον γνωστό ελληνάρα που βγάζει την γκόμενα στις νύχτες πρεμιέρας για να δεί την χολυγουντιανή ταινία δύο βδομάδες πρίν βγεί στις αίθουσες για να της το παίξει κουλτουρά και προχώ, χάνει το νόημα και απλά θα φτάσει στα γνωστά άκρα που φτάνουμε ώς λαός . Ή θα πεί ότι είναι μια «διανοουμενίστικη παπαριά», ίσως γιατί δεν μπορεί να καταλάβει τι ωραίο έχει ή τον τρόμαξε το γεγονός ότι δεν κατάλαβε ότι δεν μπορει να την καταλάβει ή θα πεί θεϊκό και θα χειροκροτεί σαν την μαϊμου όπως γίνεται στις προχώ παραστάσεις ανά την Αθήνα που ο κόσμος χειροκροτάει απλά για να ταιριάξει.

    Δεν θα ήταν πιο ώριμο άν λέγαμε ότι ο σκηνοθέτης έκανε μια άρτια παραγωγή με ηθοποιούς που πέτυχαν στους ρόλους τους με ένα πολύ επίκαιρο θέμα. Να πούμε ότι το μεγάλο ατού της ταινίας ήταν το θέμα της. Να το συζητήσουμε με τις παρέες μας και μέχρι εκεί. Απλά.

    Έχω ξεκινήσει και εγώ ένα blog. http://kupepe.wordpress.com/ . Ελπίζω να τα λέμε και απο εκεί.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s