για μια αντικαπιταλιστική πρόταση στην κρίση…μέρος 5ον – συστημική απάντηση στη συστημική κρίση

Σε αυτό το… ατελείωτο αφιέρωμα στην οικονομική κρίση προσπάθησα να αναδείξω τα «τρία θανάσιμα αμαρτήματα» που κατατρέχουν την αριστερά και να προσπαθήσω να θέσω κάποια ξεχασμένα – κατά τη γνώμη μου – κριτήρια διαμόρφωσης πολιτικής.

Είτε με ιστορικές αναφορές, είτε με συγκεκριμένη επιχειρηματολογία υποστηρίζω πως η καθεστωτική αριστερά ΚΚΕ ή ΣΥΝ, φιλοευρωπαϊστές ή αντι-ΟΝΕ και Ευρώ, καθώς και κομμάτια της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, πλέον:

  1. Συνεχίζουν την παράδοση της ομαλής κληρονομιάς-διαχείρισης του αστικού κράτους/μηχανισμού από μια «αριστερή» κυβέρνηση, παρακάμπτοντας σε κάποιο μακρινό και απροσδιόριστο μέλλον την αναγκαιότητα της σοσιαλιστικής ανατροπής.
  2. Αναζητούν ταχτικίστικες ψευδοενότητες «του δικού μας αριστερού χώρου», χωρίς κανένα ταξικό κριτήριο. Οργανώσεις και κόμματα που ανακαλύπτουν τις στρατηγικές διαφορές με επιλεκτική μνήμη, είτε πρόκειται για «ΠΑΣΟΚ-ΚΚΕ», είτε για «ΣΥΝοδοιπόρους – οπορτουνιστές», και
  3. Υποτιμούν το βάθος και την ποιότητα της σημερινής οικονομικής κρίσης. Ανακυκλώνουν παλιά επιχειρήματα περί χρηματιστηριακής κρίσης και ανασύρουν από το χρονοντούλαπο της ιστορίας «μπαλώματα» που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.

Σκεφτόμουν να παρακάμψω το τρίτος μέρος γιατί θεωρούσα κάτι παραπάνω από ολοφάνερο το βάθος και το αδιέξοδο της σημερινής κατάστασης. Αρκούσε , όμως, το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου που δεν προβλέπεται να παρθεί κάποιο νέο μέτρο και το αισιόδοξο (!!!) κλίμα στην Ευρώπη περί επιβράδυνσης της ύφεσης[1] και προοπτικές ανάπτυξης[2], για να αρχίσουν να ξαναβγαίνουν τα επιχειρήματα περί «στρεβλής ανάπτυξης», «χρηματιστηριακής φούσκας», «μη παραγωγικού υπερδανεισμού».

ΚΡΙΣΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ;

Αφορμή στάθηκε ένα κείμενο του Λαπαβίτσα στην Αυγή.

Η παρούσα κρίση έχει καταφανέστατο δημοσιονομικό και χρηματοπιστωτικό χαρακτήρα… Η πραγματικότητα είναι ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δομική κρίση της Ευρωζώνης που πηγάζει από την απώλεια ανταγωνιστικότητας των περιφερειακών χωρών…[3]

Για άλλη μια φορά απομονώνουμε ένα γεγονός και χάνουμε όλο το περιβάλλον και τα αίτια του προβλήματος. Οικονομολόγοι «μέσα ή έξω από ΕΕ και ευρώ» συμφωνούν πως το πρόβλημα δεν είναι στη βαθειά συστημική κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού, αλλά προβλήματα δημοσιονομικής πειθαρχίας, τραπεζιτικού ελέγχου και αναδιαμόρφωσης στρατηγικής της ελληνικής οικονομίας.

Αν κατέβαινε κάποιος από τον Άρη θα νόμιζε πως η Ελλάδα είναι μια παρηκμασμένη χώρα, τελευταίος τροχός της καπιταλιστικής άμαξας που δεν μπορεί να παρακολουθήσει την παγκόσμια ανάπτυξη και χρειάζεται «εκσυγχρονισμό». Κάτι σαν μια τριτοκοσμική χώρα ή σαν τον Μεγάλο Ασθενή (Οθωμανική Αυτοκρατορία) των αρχών του αιώνα…

Επειδή, όμως, η Ελλάδα είναι η 22η χώρα σε παγκόσμια οικονομική ισχύ[4] ανασύρεται άλλο επιχείρημα. Το πρόβλημα, λοιπόν:

…πηγάζει από την απώλεια ανταγωνιστικότητας των περιφερειακών χωρών… αντανακλά … και την αντίθεση κέντρου-περιφέρειας στην Ευρώπη[5].

…και ξαφνικά «σαν να μην πέρασε μια μέρα» ξαναβρέθηκα στα ερωτήματα της Ελλάδας του ’80.

Κάποτε, επιτέλους, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως αυτά τα ερωτήματα «απαντήθηκαν» με το Μάαστριχτ και – πολύ περισσότερο – με την ΟΝΕ και τη νομισματική ενοποίηση. Πριν από 20 χρόνια χώρες της ΕΕ αποφάσισαν τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού τραστ  (σ.G. την ΕΕ) για να ενοποιήσουν την ισχύ τους μέσα στο διεθνές περιβάλλον. Έτσι η Ελλάδα πραγματοποίησε μια τεράστια αναδιάταξη κεφαλαίων  προς το χρηματιστηριακό κεφάλαιο. Πλέον, δεν έχουμε την Ελλάδα της «πολύπλευρης» εξωτερικής πολιτικής του Καραμανλή senior και του Αντρέα, που τα ελληνικά ναυπηγεία ανταγωνίζονταν πχ τα ισπανικά, αλλά τη μετατροπή της Ελλάδας σε «νομό» της ΕΕ. Αυτό έφερε τη δυνατότητα τεράστιας ανάπτυξης στη δεκαετία του ’90. Η Ελλάδα ήταν ο «βασικός μέτοχος» στα Νέα Βαλκάνια, ο μεγάλος σύμμαχος που επέβαλλε την Κύπρο στην ΕΕ κόντρα στην Τουρκία και , φυσικά, είχε πλήρη ανοχή ευρωπαϊκών πιστώσεων για ένα παραπάνω λόγο…. ήταν ο στρατιωτικός λιμενοβραχίονας απέναντι στα καραβάνια λαθρομεταναστών προς τη Δύση.. τα μηδενικά πολιτικά άσυλα, οι νάρκες στο Έβρο και οι εκατόμβες νεκρών από τα σαπιοκάραβα των δουλεμπόρων στο Αιγαίο ανταμείφθηκαν πλουσιοπάροχα από την ΕΕ.

Ακόμα και αυτή η ανάλυση για τον ελληνικό καπιταλισμό να είναι ψευδής, αστήριχτη και φαντασιόπληχτη, είναι αντιεπιστημονικό να παίρνεις αποκομμένα τα νούμερα μιας χώρας και να προσπαθείς να βγάλεις συμπεράσματα έξω από το διεθνές περιβάλλον. Η ΕΕ δεν μαστίζεται από την αντίθεση «κέντρου-περιφέρειας» αλλά από την προσπάθεια να απαντηθούν νέα ερωτήματα…  «Απορρίπτουμε» κοστοβόρες περιοχές σαν τις PIGS ή πάμε φούντο όλοι μαζί; Συντηρούμε το ενιαίο όραμα ή το «στρίβουμε» σε προστατευτισμό για να γλυτώσουν οι δυνατότεροι;

….και ξαφνικά παρατηρούμε πως «κρίση» δεν έχει μόνο η περιφέρεια της ΕΕ, αλλά και η Αμερική, και η Κορέα, και η Ιαπωνία… και…και..και όλος ο πλανήτης!!

Εδώ και μερικά χρόνια ζούμε μια παγκόσμια ύφεση, όπου οι μεγαλύτερες χώρες του πλανήτη (ΗΠΑ-ΕΕ-Ιαπωνία- Ντουμπάι κλπ) έχουν μηδενική ανάπτυξη ή 1-2%[6]. Αυτή την περίοδο έχουμε ένα ιστορικό παράδοξο όπου σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης έχουμε μόνο στην Αφρικανική Ήπειρο[7] (με εξαίρεση Ινδία-Κίνα-Ρωσία-Βραζιλία)!

ΚΡΙΣΗ ΠΤΩΤΙΚΗΣ ΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ

Ο Μαρξ καθιστούσε την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους σαν κρισιακό στοιχείο, σαν «βαλβίδα» μέτρησης αντοχών του καπιταλιστικού συστήματος. Η άποψη αυτή βασίζεται  στο γεγονός πως για να συντηρήσεις το ΠΟΣΟ του κέρδους σου πρέπει να επενδύεις ολοένα και περισσότερα κεφάλαια, ώστε στο τέλος η επένδυση καταντά ασύμφορη . Δηλαδή, αν αρκούσαν πχ 1000€ επένδυση για ένα ετήσιο κέρδος 300€, του χρόνου θα χρειάζεσαι πέντε χιλιάδες και του παράχρονου δέκα. Ολοένα πρέπει να ρισκάρεις όλο και περισσότερα λεφτά για να συντηρείς έστω και το ίδια ψωρο-τρακόσια.

Η ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα ενάντια στο δευτερογενή είναι μια πρώτη φάση αναζήτησης «εύκολου» και γρήγορου κέρδους. Παράλληλα ο τζόγος του χρηματιστήριου δημιουργεί οικονομικές φούσκες «γρήγορου» πλουτισμού. Όλα αυτά συνέβαιναν με γρήγορους ρυθμούς στη δεκαετία του ’80.

Η παραπέρα όξυνση της κρίσης αποφεύχθηκε με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ. Μάλλον έχουμε ξεχάσει πως πριν από 30 χρόνια όλοι αγωνιούσαμε για τον ανταγωνισμό των εξοπλισμών Δύσης -Ανατολής, το φιλόδοξο πολεμικό σχέδιο των ΗΠΑ για τον «Πόλεμο των Άστρων»[8] και τον κίνδυνο ενός πυρηνικού ολέθρου. Η αποδόμηση της Ανατολής και η εξαθλίωση των κατοίκων της, έδωσε μια δεκαετία «καύσιμα» στον παραπαίοντα καπιταλισμό.

Αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ, η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη του πλανήτη, για να ανταπεξέλθει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, σε αυτόν τον ανταγωνισμό «που δεν έχει ισοδύναμο αντίπαλο» , χρειάζεται να έχει την μεγαλύτερη στρατιωτική μηχανή του πλανήτη, να διεξάγει δύο φανερούς πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν και μύριους τόσους «κρυφούς» και να «κόβει» έκτακτη ενίσχυση 1 τρις στην αγορά για να συντηρεί, απλά, 1 και 2 % «ανάπτυξη».

Η Κίνα συντηρεί, προσωρινά, τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης είτε μέσα από αθρόο δανεισμό πληθωριστικού κρατικού χρήματος στις επιχειρήσεις είτε από την κατανάλωση της Αφρικής. Η ελπίδα της είναι η αναθέρμανση της κατανάλωσης στην Ευρώπη… Χα!

Αν το 1990 ο καπιταλισμός χρειάστηκε την κατάρρευση της Ρωσίας, τι ακριβώς θα χρειαστεί τα επόμενα χρόνια;

ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΑΕΠ ΣΕ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

Μέσα από το πρίσμα της «πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους» μπορούμε να ξεφύγουμε από συγκριτικές αριθμητικές μελέτες.

Μόνο έτσι μπορούμε να διαγνώσουμε διαφορετικές ποιότητες σε ελλειμματικούς ισολογισμούς και ισοζύγια συναλλαγών. Μόνο έτσι μπορούμε να αντιληφθούμε τη διαφορά ανάπτυξης με ρυθμούς 10% της Ελλάδας της δεκαετίας του ’60 και του ’90. Αλλιώς θα πρέπει να υποκλινόμαστε στην ανθεκτικότητα του καπιταλισμού σε κάθε αύξηση του ΑΕΠ.

Η αύξηση του ΑΕΠ σε κρισιακές συνθήκες δεν έχει τεράστιο οικονομικό κόστος, μόνο.. έχει και κοινωνικό.

Σε περιόδους ανάπτυξης, το ευνοϊκό περιβάλλον δημιουργεί οικονομική δυνατότητα για μακροπρόθεσμες επενδύσεις, για δημιουργία υποδομών μακράς πνοής. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει το λεγόμενο κοινωνικό κράτος, να αυξήσει την καταναλωτική δυνατότητα των κατωτέρων στρωμάτων, να δημιουργήσει, εν τέλει, μια εικόνα ευημερίας έστω και άνισης.

Σε περιόδους κρίσης σαν τη σημερινή, όμως, ακόμα και οι υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης όχι μόνο δεν συμπαρασύρουν το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, αλλά  ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ τη συρρίκνωση των μισθών και την απορρύθμιση των όποιων καταχτήσεων. Ο καπιταλισμός της οικονομικής κρίσης προβάλλει μόνο τα σάπια δόντια του. Το όραμα του ΓΑΠ για την Ελλάδα είναι η χρεωκοπημένη Αργεντινή  ή οι εξαθλιωμένες μάζες της Ινδίας…

Η ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ ΑΠΟ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΥΦΕΣΗ

Ναι… όπως είχα υποστηρίξει και σε προηγούμενη ενότητα, ο καπιταλισμός δεν θα καταρρεύσει μόνος του. Η ανάγνωση της κατάσταση του καπιταλισμού είναι για να δούμε τα αδύνατα σημεία του και τις τεράστιες δυσκολίες να προτείνει ένα όραμα για την κοινωνία.

Ο καταρρέων καπιταλισμός αφού έχει εξαντλήσει την ανατροφοδότηση των κερδών του μέσα από πληθωριστικό χρήμα και υπερδανεισμούς, απομυζεί κάθε σταγόνα κερδοφορίας από την εργατική του τάξη…

Όταν θα εξαντληθεί και αυτή..

Όταν θα έχει ρημαχτεί από το αδιέξοδο και την εξαθλίωση..

Τότε θα της αμολήσει το ναρκωτικό του εθνικισμού και του πολέμου για να στραγγίσει την τάξη της γειτονικής του χώρας. Στην επόμενη φάση, μια άρνηση της, όποιας, Βουλγαρίας  σε ένα μελλοντικό αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, μπορεί να είναι αφορμή πολέμου. Πόσο μακριά είμαστε, νομίζετε από αυτές τις εξελίξεις;

Η κρίση που ζούμε δεν έχει φτάσει στις αντιστοιχίες του μεσοπολέμου όπου συντάσσονταν εθνικές συμμαχίες, αλλά μοιάζει σαν την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα. Και τότε η αριστερά πάλευε ενάντια στις μεταρρυθμιστικές αυταπάτες της σοσιαλδημοκρατίας. Σας θυμίζουν κάποιους οι στατιστικολόγοι που περιγράφει το πρώτο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνής;

Στατιστικολόγοι και σχολαστικοί της θεωρίας για την άμβλυνση των κοινωνικών αντιφάσεων αναζητούσαν επί δεκαετίες σε όλες τις γωνιές του κόσμου γεγονότα πραγματικά ή φανταστικά για να μπορέσουν να αποδείξουν πόση σημαντική πρόοδο σημείωσε το επίπεδο της ευημερίας ορισμένων ομάδων ή κατηγοριών της εργατικής τάξης…. Τώρα δεν είναι πια μόνο η κοινωνική εξαθλίωση, άλλα μια εξασθένιση φυσιολογική και βιολογική, που παρουσιάζεται με όλη την αποκρουστική της μορφή.[9]

Για να μπορούμε να ψελλίσουμε μια διαφορετική πρόταση, όμως, θα χρειαστεί να κάνουμε μία παραδοχή…

Η ύφεση και διαδικασία απο-ανάπτυξης είναι αναπόφευκτη.  Οι καπιταλιστές είτε έχοντας την εξουσία είτε αντιπαλεύοντας ένα νέο καθεστώς, θα πετύχουν τη μερική διάλυση της παραγωγικής βάσης όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά παγκόσμια. Ειδικά ένα νέο καθεστώς θα αντιμετωπίσει πάγωμα αποθεματικών, τα καράβια είναι σε ξένες σημαίες, ενώ θα υπάρχουν και αμφισβήτηση συνόρων. Όσοι ονειρεύονται νομοθετικές ρυθμίσεις για το νέο νόμισμα ή ορκωμοσίες «ανυπότακτων πρωθυπουργών», αργά ή γρήγορα θα οδηγηθούν στη Κουβελική ονείρωξη της σοσιαλιστικής ΕΕ των 16.

Χοντρικά η οικονομία των πρώτων χρόνων θα είναι ο ανεφοδιασμός των πόλεων τροφής και η ανεύρεση πετρελαίου και πολεμικού εξοπλισμού από εναλλακτικές διόδους. Η εδαφική ακεραιότητα θα κινδυνέψει όπως στη Ρωσία και στην Κούβα. Η εξωτερική πολιτική θα είναι μία μίξη ταχτικισμού και προβοκάτσιας.

Μια επαναστατική διαδικασία δεν μπορεί να περιμένει ένα παγκόσμιο συντονισμό για να πραγματωθεί.. αλλά ούτε η κάθε επαναστατημένη πόλη, χώρα ή περιοχή μπορεί να σχεδιάζει μια «εναλλακτική» ανάπτυξη. Μην φαντασιωνόμαστε πως θα δούμε ανάπτυξη γεωργικών καλλιεργειών, εξόρυξης πετρελαίου, ναυπηγεία και μάλιστα με αιολική και ηλιακή ενέργεια, με μειωμένο ωράριο, υψηλούς μισθούς και πολλαπλασιασμό σχολείων και νοσοκομείων… Βούτυρο ή σφαίρες θα είναι το δίλλημα για αρκετά χρόνια…

ΜΗΠΩΣ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΕΞΟΔΗ;

«Ρε gatoulea, και γιατί να αγωνιστώ για αυτό το μέλλον;»
Δεν αγωνιζόμαστε για αυτό το μέλλον, αλλά για να μην ξαναϋπάρξουν αυτές οι συνθήκες… Για να σώσουμε οτιδηποτε αν σώζεται..

Γιατί αυτό το μέλλον στο φτιάχνουν σήμερα οι κυβερνήσεις μας… Εκτιμώ πως ανούσιες υποσχέσεις για μια διέξοδο από την κρίση και «σωστούς « πολιτικούς που θα διαπραγματευόντουσαν καλύτερα το χρέος είναι αφάνταστα αδιέξοδες. Αντίθετα, μία γνώση και συνειδητοποίηση της αναπόφευκτής οικονομικής καταστροφής, θα μπορούσε να διοχετεύσει δυνάμεις προς μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Την καταστροφή δεν τη φέρνουν οι εκτιμήσεις, αλλά οι κυβερνητικές και εργοδοτικές πράξεις. Τι θα σημαίνει μια Ελλάδα που θα κλείσουν τα μισά σχολεία και νοσοκομεία μέσα σε ένα χρόνο; Πως ακριβώς θα είναι ο κοινωνικός ιστός όταν θα υπάρχουν του χρόνου 100000 παραπάνω άνεργοι που θα στριμώχνονται για 10ωρα με 300€;

Εμείς, λοιπόν, δε θα φέρουμε την καταστροφή… Ένα ξερίζωμα παράσιτων θα κάνουμε, μπας και ξαναγίνει γόνιμος και χρήσιμος αυτός ο πλανήτης κάποτε….

Δυστυχώς, ο ευνουχισμός της αριστεράς δεν είναι μόνο στρατηγικός… Έχει περιπέσει σε ένα φαύλο κύκλο λιποψυχίας – ανοργανωσιάς –  κομφορμισμού και αυτό την παραλύει ακόμα και στα στοιχειώδη καθημερινά της καθήκοντα. Σε 5 μήνες έχει προαγγελθεί η μαζική απόλυση δεκάδων χιλιάδων συμβασιούχων από τους Καλλικράτειους Δήμους. Βλέπετε καμιά ιδεολογική ή οργανωτική προετοιμασία για αυτή τη μαζική σφαγή της τάξης;

Χρειάζεται η αναδιάταξη δυνάμεων και ο επαναπροσδιορισμός «εχθρών» και «φίλων»

Να πείσουμε ιδεολογικά πως υπεύθυνο είναι το εργοδοτικό κέρδος για την ανέχεια και η οργάνωση της αστικής παραγωγής..

Να προσπαθήσουμε να οργανώσουμε με ειρηνικό ή βίαιο τρόπο μορφές αυτοδιαχείρισης και απαλλοτριώσεις επιχειρήσεων.

Όταν δεχόμαστε τόσο ταξικά στοχευμένες επιθέσεις, πρέπει και οι απαντήσεις μας να είναι της ίδιας έντασης, αποφασιστικότητας και ευκρίνειας.

Αυτή την κατάσταση ετοιμότητας την είχα παρομοιάσει στο άρθρο μου  «ένας επιβάτης στο Τουπόλεφ της ελληνικής κρίσης με πιλότο τον ΓΑΠ» με την ετοιμότητα ενός επιβάτη σε ένα ατύχημα. Υποστήριζα πως σε αυτές τις ώρες καταθέτεις την εναλλακτική σου πρόταση και μάχεσαι για αυτή.

Η Naomi Klein, σε μια συνέντευξη που παρουσίασαν στο Radical Desire, περιέγραφε την ιδεολογική ετοιμότητα της παγκόσμιας δεξιάς απέναντι στην αριστερά. Το πώς οργανώνει και τις πιο παράλογες απαντήσεις στα ζητήματα της παγκόσμιας κρίσης. Πιο συγκεκριμένα μου έκανε εντύπωση η φράση της

Αλλά νομίζω ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το ζήτημα δεν είναι ο προσχεδιασμός του αρχικού σοκ αλλά το να βρίσκεσαι σε μια έντονη κατάσταση διανοητικής ετοιμότητας για την καταστροφή, έτσι ώστε όταν χτυπήσει η κρίση, να είσαι εσύ που θα είσαι έτοιμος με τις ιδέες που είναι διαθέσιμες.[10]

Πότε θα βρεθεί η αριστερά σε αυτή την ετοιμότητα;

Είναι τα υπάρχοντα αριστερά σχήματα κατάλληλοι χώροι παρόμοιων αναζητήσεων;

Οι μάχες θα δοθούν… είναι βέβαιο…

Αλλά με ποιους όρους;

Τι όπλα θα έχουμε διαθέσιμα;

Υποψιάζομαι πως σύντομα θα ξαναμοιραστούμε… σύντομα η κοινωνία θα κοπεί στα δύο… θα βρεθούμε σε δυο μεριές στα οδοφράγματα…

..και για πρώτη φορά…

Δεν είμαι καθόλου σίγουρος για το που θα βρίσκεται ο καθένας μας…

ΥΓ Αν χρειαστεί, ίσως, προσθέσω αργότερα ένα επιπλέον μέρος για να απαντήσω σε εύλογα ερωτήματα (του στυλ: τι πίνεις και δεν μας δίνεις, ποιος θα τα κάνει όλα αυτά  κλπ)


[1] Eurostat, 12/5/2010

[2] «Eurozone GDP rose in Q1, moderation in second half likely» International Business Times, 7/7/2010

[3] «Συγκεκριμένες κρίσεις, αφηρημένες αναλύσεις» Κ. Λαπαβίτσας, Αυγή 25/7/2010

[4] Δ. Λιβιεράτος, Κόκκινο  τ49

[5] «Συγκεκριμένες κρίσεις, αφηρημένες αναλύσεις» Κ. Λαπαβίτσας, Αυγή 25/7/2010

[6] «Η επερχόμενη κρίση χρέους των αναπτυγμένων χωρών της Δύσης» Κ. Μελάς, Monthly Review, 4/5/2010

[7] «Africa’s GDP growth could reach 7 pct in 2011» AFRICA the good news, 22/2/2010

[8] Strategic Defense Initiative

[9] Μανιφέστο του 1ου συνέδριου της Κομμουνιστικής Διεθνής, 1919

[10] «Disaster Capitalism», Naomi Klein

Advertisements

2 Σχόλια on “για μια αντικαπιταλιστική πρόταση στην κρίση…μέρος 5ον – συστημική απάντηση στη συστημική κρίση”

  1. Ο/Η bodyfull λέει:

    για αυτό σε αγαπάω.

  2. Ο/Η gatouleas λέει:

    @bodyfull, χτυπάς όταν δεν το περιμένει κανείς… 😉


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s