Καμερούν μέρος 3ο: η λευκή αφρική

το θέατρο στην Γιαούντε

Πέμπτη πρωί και τρώμε το πρώτο μας πρωινό στο ξενοδοχείο.  Έχουμε σχετικό άγχος για τις συνθήκες του κινηματοθέατρου που θα παίξουμε. Έχουμε συνεννοηθεί να πάμε ντυμένοι και βαμμένοι  γιατί, μάλλον, δεν θα υπάρχουν καμαρίνια. Φαντάζομαι η εικόνα 3 κλόουν να μπαίνουν σε ταξί, θα ήταν διασκεδαστική σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη. Οι φίλοι στη ρεσεψιόν έχουν ενθουσιαστεί και μας εκλιπαρούν να χορέψουμε «κάτι» από την παράσταση. Δυσκολεύομαι αφάνταστα να εξηγήσω την έννοια του «θεατρικού έργου». Απ` ότι φαίνεται η έννοια αυτή είναι παντελώς ξένη. Προς το παρόν, με απασχολεί, πάντως, το βαρύ κλοουνερί μέικ απ που φορώ, πρωινιάτικα στο κέντρο της Γιαούντε.

Στο κινηματοθέατρο συναντιόμαστε με τους δυο συναδέλφους που έχουν επιλέξει να μείνουν στα σπίτια των ελλήνων. Ένα μικρό πολιτισμικό σοκ συμβαίνει. Μέσα σε μία ημέρα οι πρώτες διαφορές φαίνονται. Τα παιδιά έχουν κάνει το ζεστό μπανάκι τους, έχουν έρθει με τα κλιματιζόμενα τζιπ των ελλήνων και με το που μπαίνουν μια δροσερή μυρωδιά από αφρόλουτρα πλημμυρίζει το θέατρο.  Θέλω να σας υπενθυμίσω πως δε μέναμε σε τρώγλες αλλά σε καλό ξενοδοχείο που το χρησιμοποιούν λευκοί εμπορικοί αντιπρόσωποι. Κι όμως… Απ` ότι καταλάβαμε – και πολύ γρήγορα μάλιστα – η ζωή των λευκών βρισκόταν σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.

Η πρόβα, πάντως, ήταν μια παταγώδη αποτυχία. Είχαμε μια ώρα στη διάθεσή μας, χρόνος που έφτανε μόνο για ένα στοιχειώδες τσεκάρισμα θέσεων και ένα υποτυπώδη έλεγχο της κονσόλας ήχου. Μέσα σ` όλα αυτά η κόντρα εσωτερικά της ομάδας  μεγάλωνε. Οι «κάτοικοι των επαύλεων» συνεχώς γκρίνιαζαν για να τελειώσουμε γρήγορα. Με αφορμή το ράθυμο τρόπο εργασίας, σχολίαζαν «τους μαύρους που βαριούνται να δουλέψουν». Που να φανταστούν πως με τόσο υψηλή ζέστη και υγρασία ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ να εντατικοποιήσεις το ρυθμό δουλειάς. Το καλύτερο ήταν που απόφευγαν να μας ακουμπήσουν! Ναι, μια φορά έγινε κατά λάθος και «χαριτωμένες» στριγκλιές γέμισαν τον αέρα. Το ανεκδοτάκι «θα μας κολλήσετε μαλάρια» ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Από `κει και πέρα η ομάδα είναι στα δύο. Θα ξαναβρεθούμε μόνο στις παραστάσεις και σε μια – δυο δημόσιες εμφανίσεις.

Το επόμενο ραντεβού ήταν στη γαλλική λέσχη για μεσημεριανό. Έπρεπε, φυσικά, να αλλάξουμε πρώτα. Στο ξενοδοχείο αντιμετωπίσαμε την πρώτη έκπληξη. Το νερό είχε κοπεί! Έτσι κάναμε ένα απίθανο μπάνιο με κουβάδες στην πίσω μεριά του ξενοδοχείου. Επίσης οι τηλεοράσεις στα υπνοδωμάτια είχαν εξαφανιστεί. Απ` ότι κατάλαβα είχαν ελάχιστες και τις ανακύκλωναν από πελάτη σε πελάτη. Δε βαριέσαι.. Μήπως θα έβλεπα και καθόλου;

Λέσχες και κλαμπ δε είχα γνωρίσει ποτέ μου. Έτσι έπαθα μια σχετική πλάκα βλέποντας τις άψογες εγκαταστάσεις της γαλλικής λέσχης. Ο.Κ., μη φαντάζεστε τίποτα Μπέβερλι Χιλς, αλλά για Καμερούν ήταν σχεδόν διαστημικές. Εστιατόρια, πισίνες μέχρι και ιππικό όμιλο είχαν! Λογικό… Η γαλλική κοινότητα είναι η δεύτερη πιο παλιά στο Καμερούν. Η πρώτη είναι η ελληνική! Γιατί οι έλληνες ήταν οι πρώτοι που οργανώθηκαν σε κοινότητα, μετά τους ακολούθησαν και οι υπόλοιπες εθνότητες.

Το τραπέζι γνωριμίας ήταν άκρως διαφωτιστικό για μένα. Μπόρεσα να πάρω σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των λευκών εκεί. Ήταν εντυπωσιακός ο διχασμός της ζωής τους και, άρα, της αντίληψης για αυτήν. Ζούσαν σε δύο κόσμους… Την ημέρα, στις επιχειρήσεις τους, στα καζίνο όλα είναι τέλεια… Η χώρα είναι καταπληκτική, οι αυτόχθονες τους αγαπάνε. Όμως υπάρχει και η άλλη όψη… Στις γειτονιές, στους δρόμους ή τη νύχτα, τα πράγματα είναι άσχημα. Οι «μαύροι» τους μισούνε και κανείς δεν κυκλοφορεί αν δεν είναι οπλισμένος.

Η κυριαρχία αιώνων των λευκών στην Αφρική και, φυσικά, και στο Καμερούν έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια. Το καθεστώς δεν είναι απαρτχάιντ, ανοικτά ρατσιστικό. Θεωρητικά η χώρα κυβερνάται από τον αυτόχθονα πληθυσμό. Όμως είναι τέτοια η διαπλοκή με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπου το καθεστώς προσομοιάζει με μισθωτή μαριονέτα των δυτικών κυβερνήσεων.

Λίγο πριν φτάσουμε στο Καμερούν η κυβέρνηση είχε πραγματοποιήσει μια επώδυνη πράξη για το λαό της. Είχε υποτιμήσει το Σφα (τοπικό νόμισμα) κατά 50%!! Στην πράξη, δηλαδή, όλοι οι πολίτες βρέθηκαν μέσα σε μία μέρα με τα μισά τους λεφτά. Οι λευκοί δεν έπαθαν τίποτα… το αντίθετο, μάλιστα. Επειδή όλοι τους συνδιαλέγονταν με δολάρια ή τα τότε γαλλικά φράγκα, είχαν διπλάσια αγοραστική δύναμη. Στο τραπέζι αυτό έμαθα μια εκδοχή της αιτίας της υποτίμησης που, προσωπικά, τη θεωρώ πολύ κοντά στην πραγματικότητα.

Το Καμερούν χρωστούσε απίθανα χρήματα στη Γαλλία για την χρήση των δορυφόρων της. Το κουτσομπολιό έλεγε πως οι κυβερνώντες δεν είχαν πληρώσει ούτε ένα σεντς, παρακρατώντας ετσιθελικά και για προσωπικό πλουτισμό κάθε τηλεπικοινωνιακό τέλος που κατάβαλλε ο κάθε πολίτης. Η διόγκωση του χρέους είχε σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό της χρήσης των δορυφόρων από τη Γαλλία, τη αύξηση των τελών και στο τέλος ήρθε και το μπουγιουρντί: Η γαλλική κυβέρνηση πρότεινε την υποτίμηση του Σφα έναντι της διαγραφής των χρεών.

Έτσι με ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια… Και οι κυβερνώντες θα συνέχιζαν να μασουλάνε πλούτο και η Γαλλία εξασφάλιζε φθηνότερες πρώτες ύλες αλλά και αγροτικά προϊόντα για πάρτη της. Ότι αυτό οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια σε εξαχρείωση του αυτόχθονα πληθυσμού, δεν νομίζω ότι νοιάζονταν κανένας.

Σιγά σιγά συνειδητοποιούσα πως η πιο φτωχική καθημερινή μου ενέργεια είναι επίδειξη αφάνταστης χλιδής. Ένα ποτό σε μπαράκι ισοδυναμούσε με 1/5 του μισθού τους… Το άναμμα έστω ενός τσιγάρου ήταν σαν να ανάβεις πούρο. Τα πωλούσαν χύμα στους δρόμους και η αγορά πακέτου ήταν οικονομική πρόκληση. Μέρα με την ημέρα θα βίωνα πως και το χρώμα μου ήταν ένδειξη κοινωνικής ισχύς. Έχοντας συνηθίσει κοινωνικές διαστρωματώσεις στις δυτικές χώρες, το να θεωρούμουν ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΑ μέλος κυρίαρχης κάστας ήταν πρωτόγνωρο συναίσθημα.

η παλιά γερμανική πρεσβεία

Οι λευκοί συνδαιτυμόνες μου στη γαλλική λέσχη μου έδωσαν κανά-δυο τιπς. Όντας λευκός είχα δικαίωμα ακρόασης από οποιοδήποτε υπουργό ΧΩΡΙΣ ραντεβού! Έμπαινα δηλαδή σε ένα υπουργείο, πήγαινα στη γραμματέα κι έλεγα ότι ήθελα να δω τον υπουργό γιατί έχω μια πρόταση, κι αυτή ήταν μια συνηθισμένη συμπεριφορά. Επίσης ως λευκός είχα δικαίωμα ΑΤΟΚΟΥ δανείου από την Banque Nationale de Paris για επένδυση, ύψους τριών χιλιάδων ευρώ. Μπορεί να σας φαίνονται ψιλολοίδια, αλλά 10 χρόνια πριν για Ελλάδα ήταν ικανοποιητικά χρήματα και για Καμερούν, με 30€ βασικό μισθό, ήταν μια ολόκληρη περιουσία που ακόμα και κομμάτια της μαύρης αστικής τάξης δύσκολα αποκτούσαν.

Το γεύμα έφτανε στο τέλος του και εμείς έπρεπε να αποφασίσουμε τι θα κάναμε τις επόμενες τρεις μέρες. Η πρώτη παράσταση ήταν για τη Δευτέρα το βράδυ και το κινηματοθέατρο δεν μας το έδιναν άλλη ώρα. Εγώ είχα μια ανοιχτή πρόταση για το εξοχικό της Κριστίν στο Κρίμπι. Αποφασίσαμε να κουβεντιάσουμε το βράδυ αν θα μπορούσε να κλείσει κανένα ξενοδοχείο για την υπόλοιπη ομάδα. Κάποιος έλληνας, κάνοντας πλάκα, μας προειδοποίησε να μην ερωτευθούμε μαύρο/μαύρη. Για να «μην καταντήσουμε σα μια λευκή που παντρεύτηκε ένα μαύρο και πλέον του πλένει τα ρούχα του σε μια καλύβα στο ποτάμι».

Το προσπέρασα χαμογελώντας, αλλά μου ξαναήρθε το βράδυ πηγαίνοντας να βρω την Κριστίν. Ήθελα να αγοράσω τσιγάρα και απευθύνθηκα σε ένα πλανόδιο. Πλησιάζοντας είδα πως ήταν λευκός. Πολύ φτωχικά ντυμένος, σχεδόν ρακένδυτος. Καμία σχέση με την αστική γκλαμουριά των υπόλοιπων μας. Ένας λευκός είχε γίνει μαύρος…

Ένα αίσθημα ντροπής με πλημμύρισε. Τις επόμενες μέρες που γύρναγα αποκλειστικά με αυτόχθονες, η ντροπή μετατρεπόταν σε τύψεις και ενοχές. Εκείνο το βράδυ μου γεννήθηκε για πρώτη φορά η υποχρέωση να «μη σωπάσω».

Αλλά προς το παρόν ήθελα να ζήσω! Συνεννοηθήκαμε με την Κριστίν την Παρασκευή να κλείσουμε τζιπ για Κρίμπι αλλά και να περάσουμε παρέα όλη την ημέρα μαζί. Έτσι και αλλιώς πρόβα δεν είχαμε….

Καμερούν, είμαι δικός σου πλέον…

Advertisements


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s